Chứng chỉ tiếng Anh là yêu cầu bắt buộc với hầu hết hồ sơ du học tại các nước sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy. Ba chứng chỉ phổ biến nhất hiện nay là IELTS, TOEFL và PTE, mỗi loại có đặc điểm riêng về hình thức thi và mức độ được công nhận tại từng quốc gia. Việc chọn đúng chứng chỉ phù hợp với mục tiêu và năng lực cá nhân sẽ giúp quá trình ôn luyện hiệu quả hơn.
Đặc điểm cơ bản của từng chứng chỉ
IELTS là chứng chỉ có lịch sử lâu đời và được công nhận rộng rãi, đặc biệt phổ biến tại Anh, Úc và nhiều nước thuộc hệ thống giáo dục kiểu Anh. Bài thi IELTS có phần thi nói được thực hiện trực tiếp với giám khảo, phần nghe và đọc theo định dạng giấy hoặc máy tùy hình thức đăng ký.
TOEFL được phát triển chủ yếu hướng tới thị trường Mỹ và vẫn là chứng chỉ được nhiều trường đại học Mỹ ưu tiên, dù ngày càng nhiều trường cũng chấp nhận IELTS. Bài thi TOEFL thường được thực hiện hoàn toàn trên máy tính, bao gồm phần nói được ghi âm thay vì nói trực tiếp với người.
PTE là chứng chỉ mới hơn nhưng ngày càng được nhiều quốc gia công nhận, đặc biệt phổ biến trong hồ sơ xin visa tại Úc và một số chương trình ở Anh, Canada. PTE sử dụng công nghệ chấm điểm bằng máy cho toàn bộ bài thi, bao gồm cả phần nói, giúp thời gian trả kết quả thường nhanh hơn so với hai chứng chỉ còn lại.
Nên chọn chứng chỉ nào theo quốc gia dự định du học
Khi chọn chứng chỉ, nên bắt đầu từ việc xác định rõ quốc gia và trường dự định nộp hồ sơ, vì không phải trường nào cũng chấp nhận cả ba loại chứng chỉ như nhau. Một số trường tại Mỹ vẫn ưu tiên TOEFL hơn, trong khi nhiều chương trình tại Úc, Anh và Canada chấp nhận cả IELTS và PTE với mức độ linh hoạt tương đương. Cách an toàn nhất là kiểm tra trực tiếp yêu cầu của từng trường trong danh sách nộp hồ sơ trước khi quyết định ôn luyện chứng chỉ nào.
Chọn chứng chỉ theo thế mạnh cá nhân
Ngoài yếu tố được trường chấp nhận, nên cân nhắc thêm hình thức thi phù hợp với thế mạnh cá nhân. Nếu bạn tự tin hơn khi nói chuyện trực tiếp với người thật, IELTS có thể là lựa chọn thoải mái hơn ở phần thi nói. Nếu bạn quen thuộc với làm việc trên máy tính và cảm thấy áp lực khi nói trước người lạ, TOEFL hoặc PTE với hình thức thi qua máy có thể phù hợp hơn.
- IELTS: phù hợp nếu tự tin giao tiếp trực tiếp, ưu tiên nếu nhắm đến Anh hoặc Úc.
- TOEFL: phù hợp nếu nhắm đến các trường tại Mỹ ưu tiên chứng chỉ này.
- PTE: phù hợp nếu muốn kết quả nhanh và quen làm bài trên máy tính.
Thời gian và kế hoạch ôn luyện hợp lý
Bất kể chọn chứng chỉ nào, thời gian ôn luyện cần được tính toán dựa trên trình độ tiếng Anh hiện tại và điểm mục tiêu cần đạt. Nên làm một bài thi thử để đánh giá trình độ ban đầu, từ đó lập kế hoạch ôn luyện theo từng kỹ năng còn yếu, thay vì ôn luyện chung một cách không có trọng tâm. Nên để dư thời gian đăng ký thi lại trong trường hợp điểm số lần đầu chưa đạt yêu cầu của trường.
Chọn chứng chỉ phù hợp với yêu cầu trường và thế mạnh cá nhân quan trọng hơn việc chạy theo chứng chỉ được cho là phổ biến nhất.
Khi nào nên thi cả hai chứng chỉ để tăng cơ hội
Trong một số trường hợp, nếu danh sách trường nộp hồ sơ có yêu cầu chứng chỉ khác nhau, có thể cân nhắc thi cả hai loại để tăng tính linh hoạt khi nộp hồ sơ. Tuy nhiên việc này đòi hỏi thêm thời gian và chi phí ôn luyện, nên chỉ nên thực hiện khi thực sự cần thiết cho chiến lược nộp hồ sơ của mình.
Cuối cùng, nên nhớ rằng điểm chứng chỉ ngoại ngữ chỉ là một phần trong hồ sơ tổng thể, nên dù chọn chứng chỉ nào, việc chuẩn bị kỹ các phần còn lại của hồ sơ như bảng điểm, SOP và thư giới thiệu vẫn quan trọng không kém để có một bộ hồ sơ hoàn chỉnh và thuyết phục.
Câu hỏi thường gặp
Điểm IELTS và TOEFL có thể chuyển đổi tương đương với nhau không? Có bảng quy đổi tương đối giữa các chứng chỉ được nhiều trường công bố, nhưng cách tính điểm và tiêu chí đánh giá khác nhau, nên kết quả quy đổi chỉ mang tính tham khảo, không hoàn toàn chính xác tuyệt đối.
PTE có được chấp nhận rộng rãi như IELTS chưa? PTE ngày càng được nhiều trường và cơ quan xét visa công nhận, nhưng mức độ phổ biến vẫn chưa đồng đều ở mọi quốc gia, nên cần kiểm tra cụ thể yêu cầu của trường và quốc gia dự định đến học.
Nên ôn luyện bao lâu trước khi thi? Thời gian ôn luyện phụ thuộc vào trình độ ban đầu và điểm mục tiêu, nhưng nên dành đủ thời gian làm quen định dạng đề thi và luyện tập đều các kỹ năng trước khi đăng ký thi chính thức.