Rất nhiều gia đình bắt đầu hành trình du học bằng câu hỏi nên đi nước nào, trong khi câu hỏi cần trả lời trước tiên lại là ngân sách thực tế có thể chi là bao nhiêu. Khi xác định rõ giới hạn tài chính, việc chọn quốc gia, thành phố và trường học sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều vì danh sách lựa chọn tự động được thu hẹp.
Xác định tổng ngân sách gia đình có thể đáp ứng
Trước khi nhìn vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào, gia đình cần ngồi lại tính toán tổng số tiền có thể dành cho toàn bộ chương trình học, không chỉ năm đầu tiên. Ngân sách này nên bao gồm học phí, sinh hoạt phí, chi phí đi lại, bảo hiểm và một khoản dự phòng cho các tình huống phát sinh như ốm đau hay biến động tỷ giá. Nhiều gia đình chỉ tính học phí mà quên mất sinh hoạt phí có thể chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt ở các thành phố lớn.
Phân nhóm quốc gia theo mức chi phí tương đối
Về mặt tương đối, các quốc gia du học phổ biến có thể tạm chia thành vài nhóm chi phí, dù mức cụ thể luôn thay đổi theo thời gian và từng trường:
- Nhóm chi phí cao: thường là các thành phố lớn tại Mỹ, Anh, một số thành phố ở Úc và Canada.
- Nhóm chi phí trung bình: nhiều thành phố nhỏ hơn tại Canada, Úc, cùng một số nước châu Âu có học phí công lập dễ tiếp cận.
- Nhóm chi phí dễ tiếp cận hơn: một số chương trình tại Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan hoặc các nước Đông Âu, phù hợp với gia đình có ngân sách hạn chế hơn.
Việc phân nhóm này chỉ mang tính tương đối vì chi phí thực tế phụ thuộc rất nhiều vào thành phố, loại trường công hay tư, và ngành học cụ thể. Một trường tại thành phố nhỏ có thể rẻ hơn đáng kể so với trường cùng quốc gia nhưng đặt tại thủ đô hay thành phố lớn.
Dùng ngân sách để lọc trường và thành phố, không chỉ lọc quốc gia
Sau khi đã khoanh vùng được một vài quốc gia khả thi, bước tiếp theo là lọc tiếp theo thành phố và trường học. Hai trường trong cùng một quốc gia có thể chênh lệch chi phí sinh hoạt rất lớn, vì vậy đừng chỉ chọn nước rồi mới tính chi tiết sau. Nên xây dựng bảng so sánh cụ thể gồm học phí ước tính theo năm, chi phí nhà ở, ăn uống, di chuyển để nhìn tổng quan chi phí ba đến bốn năm học, thay vì chỉ nhìn vào mức học phí quảng cáo ban đầu.
Cân nhắc thêm các khoản hỗ trợ tài chính
Ngân sách gia đình không phải là nguồn tài chính duy nhất. Học bổng, chương trình hỗ trợ học phí của trường, hoặc khả năng làm việc bán thời gian hợp pháp trong thời gian học đều có thể giúp giảm áp lực tài chính. Khi so sánh các quốc gia, nên xem thêm chính sách cho phép sinh viên quốc tế làm việc bao nhiêu giờ mỗi tuần, vì đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tự trang trải một phần sinh hoạt phí.
Ngân sách rõ ràng ngay từ đầu giúp tránh tình trạng giữa chừng chương trình học mới phát hiện gia đình không thể tiếp tục chi trả.
Lập kế hoạch dự phòng cho biến động chi phí
Tỷ giá ngoại tệ, lạm phát và chi phí nhà ở tại nước ngoài có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy nên để một khoản dự phòng trong kế hoạch tài chính tổng thể, thường được khuyến nghị ở mức an toàn hơn so với con số tính toán tối thiểu. Việc này giúp gia đình không bị rơi vào tình huống bị động nếu chi phí thực tế cao hơn dự kiến ban đầu.
Ví dụ minh họa cách lọc theo ngân sách
Để hình dung rõ hơn, hãy thử một ví dụ đơn giản: một gia đình xác định tổng ngân sách có thể chi cho toàn bộ chương trình học là một mức cố định. Với mức này, gia đình có thể loại ngay các thành phố lớn có chi phí sinh hoạt cao nhất tại các nước chi phí cao, và tập trung tìm kiếm các thành phố nhỏ hơn hoặc các quốc gia có chi phí dễ tiếp cận hơn. Sau khi có danh sách rút gọn, gia đình tiếp tục so sánh học bổng khả dĩ của từng trường trong danh sách đó, vì một trường có học phí niêm yết cao nhưng có học bổng tốt đôi khi lại rẻ hơn một trường có học phí thấp nhưng không có hỗ trợ tài chính nào. Cách làm theo từng bước như vậy giúp quá trình lọc không bị cảm tính và luôn gắn chặt với khả năng tài chính thực tế của gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Nên dành bao nhiêu phần trăm ngân sách dự phòng ngoài kế hoạch chính? Nhiều chuyên gia tư vấn khuyên nên có khoản dự phòng thêm so với ngân sách tính toán ban đầu để ứng phó với biến động tỷ giá và chi phí phát sinh, mức cụ thể tùy khả năng của từng gia đình.
Ngân sách thấp thì có nên bỏ qua các nước chi phí cao hoàn toàn? Không nhất thiết, vì một số trường tại các nước chi phí cao vẫn có học bổng hoặc chương trình hỗ trợ tốt, nên vẫn có thể tìm hiểu nếu hồ sơ học tập mạnh.
Có nên vay tài chính để du học không? Việc vay nên được tính toán cẩn thận dựa trên khả năng trả nợ sau khi ra trường, không nên vay vượt quá khả năng chi trả dự kiến trong dài hạn.